Bardzo długo zwlekałem z napisaniem tego tekstu, ponieważ środowisko Gazety Wyborczej było przed długi dla mnie ważnym punktem odniesienia. Sądziłem, że tworzą je ludzie otwarci, którym naprawdę zależy na tym, by Polska była domem dla wszystkich, by przemoc i nienawiść zastępować porozumieniem i życzliwością, by starać się o zniesienie wszelkich przejawów uprzedzeń, niechęci, wrogości, ksenofobii. Jednak w miarę upływu lat GW stawała się pismem coraz bardziej liberalno - konserwatywnym, czego symbolem było stopniowe rozpychanie się w GW katolickiego dodatku "Arka Noego". Ze zdumieniem spotykałem w Gazecie coraz więcej tekstów agresywnych wobec ludzi myślących nie-konserwatywnie. Przykładem jest niewiarygodnie złośliwy tekst bodaj red. Kublik pod adresem Kingi Dunin czy tekst, autorki nie pamiętam, w którym feministki zostały surowo skarcone za próbę rewizji kanonu lektur szkolnych.
Otrzeźwieniem były też i moje przygody z opublikowaniem w GW tekstów dotyczących partnerstwa osób tej samej płci. Na publikację czekałem rok, niemal okrągły, a gdy się jej doczekałem, okazało się, że na moją polemistkę wybrano osobę jednoznacznie przyznającą się do homofobii. Tylko moja determinacja sprawiła, że Gazeta zamknęła słynną dyskusję tekstem nie tylko owej polemistki, ale także moim. Zresztą, o czym publicznie nie mówiłem dotąd, na moje pełne oburzenia maile, w których wyrażałem sprzeciw wobec próby przyznania wyższości dyskursowi homofobicznemu, otrzymałem maila od jednego z szefów działu "Niech się Pan nie gorączkuje". Ten zwrot ilustruje, moim zdaniem, bardzo dobrze stosunek, jaki redakcja GW prezentuje wobec problemów ruchu feministycznego lub gejowskiego. Pisała o tym Agnieszka Graff w swojej książce Świat bez kobiet: oto środowisko Wyborczej samoprezentuje się jako środowisko ludzi rozsądnych, przeciwstawiających się rozszalałym feministkom i ideologicznie wykrzywionym publicystom gejowskim. Wyższość, swoista pogarda, brak gotowości do rzetelnej rozmowy i rzetelnego namysłu na problemami, które zgłaszają środowiska gejowskie czy feministyczne, intelektualne samozadowolenie - te cechy publicystyki GW sprawiły, że dziennik ten przestał być dobrym miejsce do prezentowania m.in. punktu widzenia gejów. Jest to smutne, ponieważ ludzie, którzy tworzyli to pismo, walczyli przez lata o to, by Polska była krajem wolnym, otwartym, naprawdę demokratycznym, a to znaczy: nie odmawiającym głosu nikomu. Cóż zostało z tych ideałów? "Niech Pan się nie gorączkuje". Redaktorski uśmiech, pełen wyższości...
Potwierdzeniem tych tendencji jest sensacja, którą Gazeta Wyborcza zrobiła wokół omawianych już na łamach "IS" badań Robert L. Spitzera, amerykańskiego psychiatry, który w wyniku przeprowadzonych przez siebie jednoznacznie tendencyjnych badań "odkrył", że homoseksualistów można "leczyć". Badania pod względem metodologicznym są żałosne i nie dowodzą absolutnie niczego, zostały odrzucone przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne. Badanie wyglądało następująco: Spitzer przy pomocy ogłoszeń prasowych i internetowych ogłosił, że poszukuje gejów, którym udało się zmienić swoją orientację seksualną. Następnie zadzwonił do osób, które się zgłosiły i przeprowadził z nimi wywiady, które miały potwierdzić skuteczność badania. Haczyk metodologiczny tkwi w tym, że materiałem, który pozwolił Spitzerowi wyciągnąć tego rodzaju wnioski są deklaracje osób, do których dzwonił: "Tak, nie jestem homoseksualistą, nie pociągają mnie osoby tej samej płci, nie zaglądam na gejowskie strony w Internecie". Deklaracje takie mógł łatwo otrzymać od takich osób, które sam najpierw specjalnie w tym celu dobrał: osób, które bardzo chcą się zmienić z homoseksualistów lub biseksualistów. Faktem jest, że osobom przynajmniej odrobinę biseksualnym udaje się wyprofilować orientację tak, by zwracać uwagę na płeć odmienną i wytłumić pragnienia seksualne związane z własną płcią. Jednak - i podkreśla to nawet sam Spitzer - zwykle tego typu efekty są krótkotrwałe i prędzej czy później pragnienia homoseksualne powracają. Oznacza to, że badania amerykańskiego psychiatry nie doprowadziły do żadnej rewolucji, bowiem nie dowiodły możliwości korekcji homoseksualizmu, a jedynie ponownie potwierdziły fakt, że można - w wyniku swoistego prania mózgu - zmusić osobę homoseksualną do podjęcia współżycia seksualnego z osobą płci odmiennej i na jakiś czas wytłumić inne pragnienia seksualne. Na jakiś czas.
Badania są zatem żadne, natomiast sensacja w Wyborczej ogromna. I oto mój główny zarzut: czas jakiś temu Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne ogłosiło, że wychowywanie dzieci przez dwie osoby tej samej płci nie jest z psychologicznego punktu widzenia w żaden sposób niebezpieczne czy groźne dla dziecka, to znaczy: w żaden sposób nie zaburza jego rozwoju. To istotnie było wydarzenie rewolucyjne, bowiem przecięło spory i dyskusje wokół tego problemu i otworzyło drogę do legalizacji adopcji dzieci przez pary jednopłciowe. W Wyborczej sensacji nie było. Dlaczego? Może dlatego, że redakcyjna specjalistką od homoseksualizmu jest osoba otwarcie homofoniczna? Może dlatego, że system wartości wyznawany przed środowisko Gazety Wyborczej ma być jedyny i obowiązujący? Może dlatego przywołuje się jako wydarzenie naukowe bezwartościowe i odrzucone przez środowisko psychiatryczne badania? Tylko właściwie po co w ogóle nauka? Może po prostu wywiad w tej sprawie z bp. Pieronkiem i kard. Glempem? Oni bardzo dokładnie wskażą właściwy kierunek myślenia na temat zboczeńców.
Oczywiście: Gazeta jest dziennikiem dla intelektualistów, w związku z czym potrzebna jest tu homofobia wyższego rzędu, homofobia wsparta pseudonauką czyli homofobia oświecona.
Jest mi zwyczajnie przykro. Myślałem, że środowisko ludzi, którzy walczyli o demokrację jest środowiskiem przyjaznym gejom w tym przynajmniej sensie, że nie znajdziemy tam homofobicznych tekstów rodem z Naszego Dziennika. Myślałem, że wolność jest w tym środowisku wartością tak ważną i wielką, że nie będzie ono tolerować żadnych mechanizmów wykluczeń i marginalizacji, nie będzie wspierać procesów kulturowych i społecznych opartych na nienawiści. Cóż, pomyliłem się.


Jacek Kochanowski