W czwartkowym wydaniu "Dużego Formatu", dodatku do Gazety Wyborczej (16.01.03), w dziale recenzji literackich ukazało się ciekawe omówienie biografii brytyjskiego poety romantycznego, lorda Byrona. Książka ta nosi tytuł "Byron: Life and Legend" (Byron: Życie i legenda) a jej autorką jest Fiona MacCarthy. Twierdzi ona, że lord Byron uciekał pospiesznie z Anglii 25 kwietnia 1816 roku, ponieważ bał się kary w związku ze swoim homoseksualizmem. MacCarthy dotarła do materiałów, zebrane przez Johna Murraya, potomka pierwszego wydawcy dzieł poety. Choć związki homoseksualne są w Wielkiej Brytanii legalne od 1967 roku, dopiero teraz zdecydował się on na ich ujawnienie.

Autor recenzji, Sebastian Łupak pisze: "W Anglii w XIX wieku karą za homoseksualizm była śmierć. W 1811 roku policja oskarżyła sześciu londyńczyków o stosunki homoseksualne. Udało im się uniknąć stryczka, zostali jednak przywiązani do pali na placu Heymarket, gdzie tłum obrzucił ich błotem i ekskrementami. Byron wiedział, co w kraju może go spotkać za skłonność do mężczyzn. O homoseksualnych skłonnościach poety mówi nie tylko jego nowa biografia (640 stron), ale także wystawa w National Portrait Gallery w Londynie. Zatytułowana "Mad, Bad and Dangerous" (Szalony, zły i niebezpieczny) prezentuje ponad setkę pamiątek po Byronie, m.in. jego portrety, listy, rękopisy. Ekspozycję (wstęp wolny) można oglądać do 16 lutego. Kuratorką wystawy jest oczywiście Fiona MacCarthy. Wystawa i wydanie nowej biografii zbiegły się z 215. rocznicą urodzin poety, który przyszedł na świat 22 stycznia 1788 roku. Według książki MacCarthy, pierwszą miłość poznał poeta podczas studiów w Cambridge. Wybrańcem 17-latka był śpiewak z chóru Trinity College - John Edleston. W wieku 21 lat Byron udał się w podróż do Turcji i Grecji. Z jego ówczesnej korespondencji wynika, że głównym motywem podróży była chęć nawiązania homoseksualnych romansów, które w tamtych krajach uważano mniej więcej za normę. Byron pisał m.in. w listach do przyjaciół w Anglii, że przez cały dzień odmieniał czasownik "obejmować" ze swoim nauczycielem włoskiego w Atenach. Po powrocie do Anglii Byron zdobył literacką sławę przede wszystkim dzięki poematowi "Wędrówki Childe Harolda"(1812). Pierwsze wydanie sprzedało się w trzy dni! Otworem stanęły przed nim salony angielskiej arystokracji. Byron starannie dbał o wizerunek publiczny. Nakazywał niszczenie wszystkich swoich portretów, które nie przypadły mu do gustu. Przystojny autor wzbudzał pożądanie kobiet. Jednak Fiona MacCarthy twierdzi, że romanse z kobietami nigdy nie były dla niego tak istotne jak związki z mężczyznami. Kobieca fizyczność ponoć go odpychała. Mimo to miał w Londynie romans z lady Caroline Lamb. To właśnie ona - kiedy Byron ożenił się z Annabellą Millbank w 1815 roku - zaczęła z zemsty rozpuszczać pogłoski o homoseksualizmie poety. Opowiadała zresztą nie tylko o tym, ale i o jego stosunkach z przybraną siostrą Augustą. Wkrótce cały Londyn huczał od plotek. Byron był przerażony. Groził nawet, że się zastrzeli. W końcu wybrał ucieczkę. Żyjąc na południu Europy, wciąż publikował. Dramat "Kain" z 1821 roku był wyklinany w kościołach całej Anglii, a jego autor został uznany za diabła. Byron zmarł w Grecji w roku 1824, biorąc wcześniej udział w wojnie Greków przeciw Turcji."

Jak się dowiadujemy z tekstu Sebastiana Łupaka, po śmierci lorda Byrona jego wydawca spalił wspomnienia poety, pełne erotycznych wyznań. Zniszczył także dwa wiersze, które Byron napisał w Grecji dla swojego sługi i kochanka Lukasa Chalandritsanosa. "Kiedy najbliżsi przyjaciele postanowili sprowadzić ciało barda do Anglii, władze opactwa Westminster, w którym miały odbyć się uroczystości pogrzebowe, radziły zachowanie tajemnicy. Jednak 5 lipca 1824 roku, gdy trumna z ciałem poety pojawiła się na Tamizie, na bulwarach zebrały się tłumy. Histeria, w jaką wpadały wielbicielki Byrona przed domem pogrzebowym, zmusiła policję do stanowczej interwencji. Byron znów był w Anglii gwiazdą."


Wielki romantyczny poeta uniknął losu, jaki był udziałem innego wielkiego Brytyjczyka - Oskara Wilde'a, urodzonego dokładnie 30 lat po śmierci Byrona. Odnośniki do notek biograficznych słynnych angielskich poetów, których homoseksualizm nie ulega wątpliwości zamieszczamy poniżej.

Źródło: "Duży Format" nr.3/514
Opr.: JM