Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje nowy wzór zaświadczenia, które jest potrzebne w przypadku chęci uregulowania statusu związku za granicą - donosi z radością wczorajsza "Gazeta Wyborcza". O dyskryminacyjnych praktykach Urzędów Stanu Cywilnego, które odmawiały wydania zaświadczenia osobom chcącym wstąpić w związek jednopłciowy, informowaliśmy wielokrotnie. "Jest to mały krok naprzód, biorąc pod uwagę, iż walka trwała 3 lata, a zmieniony zostanie akt prawny najniższej rangi - jednak - w obecnej sytuacji społeczno-politycznej pozostaje się tylko cieszyć. Jedźcie więc i zawierajcie związki!!!" - cieszy się na swych stronach z zapowiadanej zmiany Kampania Przeciw Homofobii. Czy jednak na pewno jest się z czego cieszyć?

KPH złożył w sprawie niewydawania zaświadczeń osobom homo- oraz biseksualnym skargę do Komisji petycji Unii Europejskiej - na początku lutego odbyło się przesłuchanie, po którym Komisja Europejska postanowiła przyjrzeć się bliżej sprawie. Do apelu o ułatwienie procedur włączyła się także pełnomocniczka rządu ds. równego traktowania, Elżbieta Radziszewska oraz Rzecznik Praw Obywatelskich, Irena Lipowicz.

Małżeństwo to małżeństwo!

Na czym ma polegać zmiana formularza? MSWiA postanowiło zlikwidować rubrykę dotyczącą przyszłego męża/żony. W wielu przypadkach wydanie zaświadczenia zależało od dobrej woli urzędnika - często po zapoznaniu się z danymi przyszłego małżonka/małżonki urzędnicy decydowali się na niewydanie dokumentu. "W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoczęto prace nad zmianą obowiązującego wzoru zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą. Zaświadczenie to stanowi załącznik nr 11 do rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 26 września 1998 r. 'w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczania oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokołów'. Rozpoczęte prace zmierzają do wyeliminowania z treści zaświadczenia danych osoby, z którą wnioskodawca zamierza zawrzeć małżeństwo" - wyjaśniła nam rzeczniczka MSWiA, Małgorzata Woźniak. Kiedy nowy druk będzie dostępny? "Aktualnie projekt rozporządzenia jest na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych. Jest to początek prac legislacyjnych nad proponowaną zmianą" - usłyszeliśmy. Zapytaliśmy czy zatem zmiana druku powstrzyma homofobicznych urzędników przed dyskryminacyjnymi praktykami - Małgorzata Woźniak podkreśliła, że "ewentualna zmiana wzoru zaświadczenia stwierdzającego zdolność prawną do zawarcia małżeństwa za granicą nie wpłynie na jego charakter. Zaświadczenie to nadal będzie wydawane w celu zawarcia małżeństwa zgodnie z prawem polskim. Zgodnie z definicją małżeństwa zawartą w Konstytucji RP (art. 18) oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (art. 1 § 1), w Polsce małżeństwo rozumiane jest jako związek kobiety i mężczyzny, i jako takie wywołuje na terenie RP skutki cywilnoprawne".

Samo życie...

Jak skomplikowana i czasochłonna jest cała procedura związana z załatwianiem formalności w przypadku chęci wstąpienia w związek za granicą przekonały się osoby, które na taki krok się zdecydowały. Obecnie w polskich Urzędach Stanu Cywilnego wydaje się dwojakiego rodzaju zaświadczenia: "o zdolności do zawarcia małżeństwa za granicą" oraz "o stanie cywilnym". "Z mojego doświadczenia wynika, iż polskie USC, nieczęsto otrzymując wnioski o zaświadczenie o stanie cywilnym od par jednopłciowych do zawarcia ślubu za granicą, same nie są zbyt dobrze przygotowane do tego, aby nie stwarzać kłopotów interesantom i poinformować, że należy się powołać we wniosku o zaświadczenie na inne przepisy prawa i w rezultacie niezwłocznie wydać odpowiednie zaświadczenie potrzebującym go osobom" - powiedziała nam Katarzyna Formela, która wraz ze swoją małżonką zdecydowała się na formalny cywilny związek partnerski w Szkocji (dwa lata po tym, jak - jako pierwsza para pań w Polsce - zawarły małżeństwo humanistyczne). "Wiem, że najczęściej pary jednopłciowe spotykały się z odmową wydania zaświadczenia 'o zdolności do zawarcia małżeństwa za granicą' oraz nie były informowane, że mogą otrzymać zaświadczenie 'o stanie cywilnym'. Wiem o jednej parze panów, której wydano w USC zaświadczenie 'o zdolności do zawarcia małżeństwa' wpisując w miejsce danych przyszłej 'małżonki' dane pana (konkretnie Węgra), który miał się stać partnerem cywilnego związku partnerskiego. Wiem o parze pań, której nie wydano zaświadczenia, lecz podpowiedziano by posłużyły się zupełnym aktem urodzenia (i wydano im go). Wiem też, iż nie wszyscy urzędnicy polskich USC znają orzeczenie sądu gdańskiego sprzed kilku lat, w którym sąd wskazuje, że nie wolno odmawiać wydawania zaświadczeń, tyle że dla par jednopłciowych mają to być zaświadczenia 'o stanie cywilnym'. Wiem również, iż nie wszystkie państwa wymagają składania zaświadczeń" - dodaje. Szkocja, gdzie panie zawarły cywilny związek partnerski, nie wymaga ani jednego, ani drugiego zaświadczenia. Katarzyna Formela z żoną postanowiły jednak wystąpić o nie by sprawdzić jak zadziała polska administracja. "Zapowiadana zmiana, wprowadzenia nowych formularzy do polskich USC - dot. wydawania zaświadczeń potrzebnych do ślubu za granicą - w których nie będzie pytania o dane osobowe przyszłego małżonka/małżonki - partnera/partnerki cywilnego związku partnerskiego, będzie bardzo ważną zmianą dla każdego kto przygotowuje się do ślubu i ma aż nadto spraw do załatwienia ze ślubem związanych, by jeszcze borykać się z niepotrzebną nikomu biurokracją - rodem z PRL" - podsumowuje Katarzyna Formela.

Czy nowe zaświadczenie faktycznie ułatwi parom jednopłciowym zawieranie związków za granicą? Dowiemy się zapewne po pojawieniu się zmian.

(md)

Dodano: 28. kwietnia 2011