Rafał Marker: Cztery lata temu rozmawialiśmy na temat pańskiego poparcia dla mniejszości seksualnych, o pana zamierzeniach sejmowych i o sytuacji po wygranych wyborach przez Lewicę. Wyrażał pan nadzieję, że środowiska gejowskie, rozpoczną wreszcie bardziej otwarte działania na niwie politycznej. Jak pan obecnie ocenia atmosferę wokół problemów innych orientacji seksualnych?

Cezary Stryjak: Nie jest najlepiej. Przez ostatnią kadencję parlamentu nie udało się przeprowadzić ustawy o związkach partnerskich. A nie udało się m.in. z powodu zbyt późnego zajęcia się tą sprawą przez SLD. Trzy lata zostały zmarnowane. Stało się tak mimo nacisków pochodzących ze środowisk gejowskich i grupki nas - posłów uważających, że należy wywiązać się ze zobowiązań głoszonych publicznie . Zobowiązań wynikających też z zapisu statutowego SLD. Faktem jest, że były przyjmowane w tym czasie inne superważne ustawy np. dostosowujące polskie prawo do unijnego, a także ustawy z cyklu "przedsiębiorczość, rozwój, praca". Miały one oczywiste pierwszeństwo. Należy bowiem pamiętać o katastrofalnej sytuacji gospodarczo - społecznej jaką odziedziczyliśmy po działaczach Solidarności w 2001r. Tym niemniej starania o uchwalenie tej ustawy pod koniec kadencji spełzły na niczym.
Z zażenowaniem trzeba zauważyć, że wiedza posłów na temat homoseksualizmu była na początku naszego urzędowania mizerna. Dotyczyło to także lewicy. Niektórzy dopytywali się
czy gej lub lesbijka to trzecia płeć?

RM: Co z pańskim oczekiwaniem na większą aktywność polityczną środowisk gejowskich?

CS: Jest znacznie lepiej. Przedstawiciele mniejszości zaczęli bywać na spotkaniach w Sejmie i zupełnie otwarcie zabiegali jeśli nie o poparcie, to o rozgłos wokół rejestracji związków.
Zapowiadali nareszcie, że ich reprezentanci zamierzają wystartować do parlamentu. Ja cztery lata temu zwracałem uwagę na fakt, że środowiska gejowskie zamiast zabrać się do roboty i wygrywać wybory, chętnie posługują się protezą jaką byliśmy my heteroseksualiści. Świetnym przykładem są Niemcy, mający wielu radnych i posłów będących gejami i lesbijkami. Oczywiście ja wraz z kolegami i koleżankami z Parlamentarnego Zespołu NIE dalej wspierać będziemy działania mniejszości. Tym niemniej dobrze mieć paru swoich przedstawicieli w Sejmie. Trzeba też pochwalić gejowskie akcje ulotkowe, bilboardowe , a także imprezy klubowe, o których było głośno w mediach. Tego 4 lata temu nie było. Brakuje mi natomiast pogodnych, tęczowych flag przed barami i pubami, jak w Europie Zachodniej.

RM: Senator Szyszkowska jako pierwsza przedstawiła projekt ustawy w zasadzie odpowiadającej mniejszościom. Czy gdyby wystarczyło czasu zostałby on przyjęty przez Sejm?

CS: Na to nie było szans, bowiem ustawę tę popierały tylko SDPL, UP i SLD. Samoobrona zwodziła panią senator. Ta zaś długo wierzyła w deklarowane przez liderów Samoobrony ograniczone poparcie. Dla mnie natomiast było oczywiste, że Samoobrona zbyt mocno jest związana z Kościołem i górę weźmie kalkulacja między zyskami a stratami tej formacji. Jeszcze jedno. Pierwsze przymiarki do ustawy zrobiła nie prof. Szyszkowska, lecz posłanka Sosnowska z Ruchu Społecznego NIE. Były to jednak projekty wynikłe z tłumaczenia francuskich i niemieckich paktów solidarnościowych. Jak już wspomniałem Klub Parlamentarny SLD nie był zainteresowany w uchwaleniu ich w pierwszej kolejności.

RM: Czy zaakceptowałby Pan - jako zwolennik tej ustawy adopcję dzieci przez związek partnerski?

CS: Nie i nie jestem w tym odosobniony. Podzielone jest również wokół tego problemu środowisko gejowskie. Doprowadziłoby to do zupełnego ostracyzmu wobec takich związków przez większość społeczeństwa. Również na etapie obecnym radzę zrezygnować z tego typu pomysłów. Chyba że tak naprawdę chodzi nie o "złapanie króliczka, ale jego gonienie" . Nie jesteśmy w Polsce przygotowani mentalnie na takie "brewerie". Skończy się to przegraną gejów.... Może kiedyś? Ale i tak jestem przeciw.

RM: Jakie mamy perspektywy na poprawę sytuacji w nowej kadencji?

CS: Wiadomo, że żadnych nie ma. Wybory wygra prawica liberalna - ale liberalna nie w sensie obyczajowym tylko gospodarczym. Mam na myśli Platformę Obywatelską. Sekunduje jej Prawo i Sprawiedliwość. Jest to partia tylko trochę mniej fundamentalistyczna niż LPR. Oba ugrupowania prezentują typowe solidarnościowo - klerykalne przekonania. Lewica wraz z gejami musi przeczekać. Prócz tego zauważam w środowiskach gejowskich podziały na "tych z SLD i tych z SDPL". To jest niedobry sygnał. Jeśli będzie tak, że np. pan Biedroń stale będzie wystawiać plecy do Socjaldemokracji Polskiej, to utraci poparcie dla swej osoby w ogóle. To chyba nie o to chodzi? Liderzy środowiskowi nie powinni wybierać sobie polityków ad hoc, lecz dla osiągnięcia celów stawiać muszą na osoby sprawdzone z różnych partii.

Rozmawiał: Rafał Marker